Jak szukać pracy jako osoba z niepełnosprawnością?

Szacuje się, że w Polsce żyje od 4,9 do nawet 7,7 mln osób z niepełnosprawnością, z czego nieco ponad 477 tys. jest aktywnych zawodowo (dane z czerwca 2023 roku). Ich udział w ogólnej liczbie pracujących Polaków to tylko 3,2%. Niestety mimo obowiązujących przepisów prawnych i specjalnych programów, których celem jest zwiększenie aktywności zawodowej wśród osób z niepełnosprawnością, wciąż istnieje wiele barier. Jednak z odpowiednim podejściem, narzędziami i wiedzą, można skutecznie pokonać te przeszkody. Jak szukać pracy jako osoba z niepełnosprawnością?

Spis treści:

1. Osoby z niepełnosprawnością nie mają łatwo na rynku pracy
2. Skup się na swoich mocnych stronach
3. Gdzie szukać pracy?
4. Jakiej pracy szukać?
5. Czy pracownik musi informować pracodawcę o orzeczeniu o niepełnosprawności?
6. Przywileje osób z niepełnosprawnością – co przysługuje Ci w pracy?
7. Warto podjąć ten wysiłek

Osoby z niepełnosprawnością nie mają łatwo na rynku pracy

Utrzymujące się stereotypy i uprzedzenia wobec ich możliwości zawodowych – to główne powody, dla których osobom z niepełnosprawnością trudno znaleźć pracę. Wielu pracodawców niesłusznie zakłada, że osoby te będą mniej efektywne, bardziej podatne na choroby lub będą generować dodatkowe koszty – co często nie przekłada się na rzeczywistość, ale niestety wpływa na decyzje o zatrudnieniu.

Co więcej, nie wszystkie firmy i instytucje są przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Brak wind, odpowiednich toalet, miejsc parkingowych, czy też dostosowanych narzędzi pracy może uniemożliwiać wielu osobom wykonywanie zadań zawodowych. W szczególności dotyczy to osób z niepełnosprawnościami ruchowymi lub sensorycznymi.

Część osób z niepełnosprawnością (zwłaszcza młodych) napotyka trudności w dostępie do edukacji, co w późniejszym życiu wpływa na ich możliwości zawodowe. Niedostosowanie placówek edukacyjnych do potrzeb osób z różnymi niepełnosprawnościami oraz brak odpowiednich materiałów dydaktycznych zmniejsza szanse na zdobycie kwalifikacji potrzebnych na rynku pracy.

Warto jednak pamiętać, że niepełnosprawność nie wyklucza aktywności zawodowej – nawet mimo przeszkód! Od czego zacząć? 

Skup się na swoich mocnych stronach

Orzeczenie o niepełnosprawności nie definiuje potencjalnego pracownika. Tym, co najważniejsze dla przyszłego pracodawcy, są kwalifikacje kandydata, doświadczenie i dodatkowe umiejętności, które mogą ułatwić wykonywanie obowiązków zawodowych bądź poprawić efektywność działań. 

Każda osoba z niepełnosprawnością, która chciałaby być aktywna zawodowo, powinna przygotować profesjonalne CV, opisujące mocne strony, doświadczenie zawodowe oraz kwalifikacje, które mogą być cenne dla potencjalnych pracodawców. W dokumentach aplikacyjnych można zawrzeć informacje o ewentualnych dostosowaniach pomocnych w miejscu pracy – transparentność w tej kwestii może ułatwić pracodawcy przygotowanie odpowiednich warunków.  

Pamiętaj, że kluczem do zwiększenia swoich szans na rynku pracy jest nieustanny rozwój zawodowy. Inwestuj czas na podnoszenie swoich kwalifikacji, korzystając m.in. z platform edukacyjnych, takich jak Udemy czy Akademia PARP.

Gdzie szukać pracy?

W urzędach pracy, na dedykowanych portalach, takich jak pracuj.pl, rocketjobs.pl czy praca.pl, a także na portalach przeznaczonych wyłącznie dla osób z niepełnosprawnością, tj. poltalento.pl, niepełnosprawni.pl, werbeo.pl czy praca.obpon.pl. Warto śledzić również rekrutacje w agencjach rekrutacyjnych (sprawdź aktualne rekrutacje TU). 

W Polsce funkcjonuje wiele instytucji, które pomagają osobom z niepełnosprawnością w znalezieniu pracy i zdobywaniu doświadczenia zawodowego.

Jakiej pracy szukać?

Przede wszystkim elastycznej. Nie każda osoba z niepełnosprawnością może pracować na pełen etat lub w standardowych godzinach. Dlatego warto szukać ofert pracy uwzględniających elastyczne formy zatrudnienia, takie jak praca zdalna, praca na część etatu.

Osoby z niepełnosprawnością mogą skutecznie szukać zatrudnienia w obszarach takich jak:

• zdalna obsługa klienta – praca w call center lub wsparcie techniczne;
• pisanie i tworzenie treści – copywriting, redagowanie tekstów;
• marketing internetowy – zarządzanie mediami społecznościowymi, SEO;
• IT – m.in. programowanie, testowanie oprogramowania;
• administracja biurowa – praca w sekretariacie, zarządzanie projektami, księgowość i finanse, obsługa administracyjna w urzędach i firmach;
• prace kreatywne – grafika komputerowa, projektowanie.

Czy pracownik musi informować pracodawcę o orzeczeniu o niepełnosprawności?

Odpowiedź jest prosta – nie musi. W polskim prawie nie funkcjonuje żaden przepis, który nakładałby na pracownika taki obowiązek. Warto jednak pamiętać, że osoba z niepełnosprawnością nie może zataić tego faktu przed lekarzem medycyny pracy, który ocenia zdolność pracownika do wykonywania danych obowiązków zawodowych.

Poinformowanie pracodawcy o posiadanym stopniu niepełnosprawności jest koniecznie tylko wtedy, gdy pracownik chce korzystać ze specjalnych przywilejów. O jakie przywileje chodzi?

Przywileje osób z niepełnosprawnością – co przysługuje Ci w pracy?

Warunki pracy osób z niepełnosprawnością nieco różnią się od ogólnych. Przede wszystkim takim osobom przysługuje dodatkowa przerwa (15 minut), którą mogą wykorzystać na odpoczynek lub gimnastykę. Przerwa jest oczywiście płatna i nie zależy od stopnia niepełnosprawności.

Do tego dochodzi przywilej skorzystania z dodatkowego urlopu. W przeciwieństwie do przerwy w pracy jego długość zależy od stopnia niepełnosprawności. Zwykle jest to 10 dni, po przepracowaniu 1 roku w danym zakładzie pracy. 

Co więcej, osobom z niepełnosprawnością przysługują ulgi podatkowe, a także prawo do dostosowania stanowiska pracy (dostosowanie przestrzeni biurowej czy wprowadzenie niezbędnych technologii, takich jak oprogramowanie wspomagające).

Warto podjąć ten wysiłek

Aktywność zawodowa jest fundamentem samodzielności i integralną częścią życia każdego człowieka, niezależnie od stanu zdrowia. Dla osób z niepełnosprawnością możliwość pracy ma szczególne znaczenie, stanowiąc klucz do realizacji potencjału, budowania poczucia własnej wartości i zdobywania niezależności finansowej.

Co więcej, praca zawodowa sprzyja integracji społecznej i przeciwdziała izolacji. Miejsca pracy są często miejscami spotkań towarzyskich i społecznych, gdzie można nawiązywać relacje, wymieniać się doświadczeniami.

Warto pamiętać, że aktywność zawodowa osób z niepełnosprawnością nie tylko przyczynia się do ich osobistego rozwoju i niezależności, ale ma również ważne znaczenie dla całego społeczeństwa. Osoby aktywne zawodowo pomagają przełamywać stereotypy dotyczące ich zdolności i możliwości. Ich obecność na rynku pracy udowadnia, że osoby z niepełnosprawnościami mogą być wartościowymi pracownikami – to z kolei jest podstawą do zmiany postaw społecznych i promowania równości szans.

Zobacz także: https://eduexpress.pl/jak-sztuczna-inteligencja-wspiera-rozwoj-umiejetnosci-miekkich/